تاثیر نور بر زندگی روزمره ما چگونه است؟

تیم تحریریه اکووات: زندگی ما بدون وجود نور ممکن نیست و به هیچ وجه نمی‌توانیم منکر تاثیر نور بر زندگی روزمره‌مان بشویم. تحقیقات و پژوهش‌های زیادی در رابطه با تاثیر نور بر جنبه‌های مختلف زندگی انسان و رابطه نور و انسان انجام شده است و ما در این مقاله  ۵ روش تاثیر نور بر زندگی روزمره‌مان را شرح داده‌ایم.

نورپردازی حرفه ماست ولیکن شما مستقل از اینکه چه شغلی دارید، نمی‌توانید منکر اثرات نور بر زندگیتان شوید. به همین دلیل است که افراد، متخصصان نورپردازی و طراحان داخلی را استخدام می‌کنند که جوّ مناسب را در خانه، رستوران، سالن‌ها و حتی فروشگاه‌های محلی ایجاد کنند.

رابطه نور و انسان – ۵ تاثیر نور بر روی زندگی روزمره ما

۱- مود یا همان حس و حال

نور تاثیر عمیقی بر حس و حال درونی ما در طول روز دارد. نورپردازی طبیعی از طریق پنجره حس آرامش‌بخشی به ما می‌دهد، درحالیکه کمبود نور، و حتی نورپردازی ضعیف می‌تواند احساس افسردگی در ما ایجاد نماید. در روزهای تاریک و ابری، مغز سراتونین کمتری تولید می‌کند و این ماده مسئول ایجاد حس امنیت ماست، در نتیجه احساس‌های منفی در ذهن ما غالب می شود. از طرفی نور روز باعث ترشح سراتونین شده و حس خوشحالی و توانایی به ما القاء می کند.

به‌طور ساده در روزهای آفتابی حس مثبت اندیشی بیشتری داریم و انگار بر همه کار توانا هستیم. این مساله برای مردمان کشورهای آفتاب خیز همچون ایران، بسیار پررنگ‌تر از کشورهای کم آفتاب و ابری است؛ تا حدی که در روان پزشکی یک اختلال به نام Seasonal affective disorder وجود دارد که در فصل زمستان بیشتر نمود دارد.

اگر حس و حال ندارید کفشتان را بپوشید و برای ۱۵ دقیقه در فضای باز قدم بزنید به‌طور ناخودآگاه نور روز بر روی شما تاثیر مثبت خواهد گذاشت.

۲- تمرکز و خلاقیت

اصولاً مکان‌هایی که مغز نیاز به فعالیت بیشتری دارد مانند مدرسه و محل کار، پرنور تر طراحی می‌شوند. در گذشته بهترین گزینه در این زمینه لامپ مهتابی بوده به دلایل هزینه و بهره‌وری؛ اما نورپردازی LED در سال‌های اخیر ثابت نموده که هزینه‌های کلی سیستم را بیش از پیش کاهش می‌دهد. در نظر داشته باشید که نور مصنوعی شدید خود عامل عصبی شدن کارکنان می‌گردد لذا در ایجاد تعادل مابین نور طبیعی و مصنوعی دقت نمایید. برخی از کتابخانه‌ها برای ایجاد حس آسودگی در حین مطالعه از لامپ‌های گرم بهره می‌برند.

برای ایجاد محیط خلاقانه کمی نور را با دیمر کاهش دهید، سپس نورپردازی را برای افزایش تمرکز بیشتر نمایید.

۳- چرخه خواب

در انسان‌ها مانند اکثر حیوانات یک ریتم مشخص وجود دارد که به ساعت بیولوژیکی معروف است و به‌طور نا خودآگاه فرایندهای ترمیم و سوخت و ساز بدن در آن کنترل می‌شود. سیکل این چرخه در خارج از بدن با میزان نور محیط تنظیم می‌گردد و هر ۲۴ ساعت این روند تکرار می‌گردد. چرخه خواب به‌طور گسترده‌ای وابسته به فعالیت‌های روزانه ماست. مطالعات نشان داده که قرار گرفتن در معرض نور شدید در ساعات پایانی روز منجر به ایجاد یک وقفه در این چرخه شده و تمایل ما برای خوابیدن را به تعویق می‌اندازد. وقتی الگوی خواب دچار گسستگی شود، سلامت بدن مستعد عارضه‌های متعددی می‌گردد.

در اتاق خواب از نورهای ملایم استفاده نمایید چراکه اثر خواب‌آور دارد و شما را برای یک خواب عمیق آماده می‌کند. همچنین صفحه نمایش وسایل الکترونیکی خود را کم نور تر نمایید و یا از حالت Night Mode استفاده کنید (نمایش متن سفید بر روی زمینه مشکی).

۴- چشمان ما

این حقیقت با تمام وضوحش توسط اکثریت انکار می‌گردد. نور، چه طبیعی و چه مصنوعی، می‌تواند فشار زیادی به چشمان ما وارد نماید و حتی آسیب دائمی ایجاد نماید. در کودکی به همه ما گفته‌اند که به تابش مستقیم خورشید خیره نشویم، این توصیه از این جهت حائز اهمیت است که شبکیه پس از چند دقیقه خیره شدن به خورشید، به‌طور دائم دچار تخریب موضعی می‌شود. نورهای مصنوعی بیش از اندازه نیز می‌توانند اثر مخرب داشته باشند؛ نتیجه نور شدید و خصوصاً خیره‌کننده سردردهای مزمن و خستگی بعد از یک روز قرار گرفتن در چنین محیطی است.

متوجه فشاری که به چشمانتان در یک محیط با نور خیره‌کننده می‌آید باشید و نورها را تنظیم نمایید. همچنین در زیر نور آفتاب از عینک آفتابی استفاده نمایید.

۵- توانایی تصمیم‌گیری

مطالعات بر روی ذهن انسان مشخص نموده که در زیر نور زیاد، احساسات شدیدتر تجربه می‌شوند. با توجه به رابطه نور و انسان در زمان تصمیم‌گیری، انجام برخی فعالیت‌ها – مثل بازجویی – در زیر نور شدید بازدهی بیشتری دارد. نور شدید باعث غلبه هر چه بیشتر احساسات شده و مجرمان از رفتار و حرف‌های بازپرس احساس هراس بیشتری خواهند کرد. همچنین فروشگاه‌هایی که محصولات احساسی می‌فروشند، پرنورتر هستند؛ مانند گل‌فروشی، جواهر فروشی یا فروش اتوموبیل‌های لوکس. احساسات شما در نور بیشتر بر منطق غالب می‌شود لذا به این عامل در هنگام خرید دقت ویژه نمایید. کاهش نور با کاهش تاثیر احساسی همراه بوده و ذهن منطقی‌تر رفتار می‌کند.

شاید کمی نگران کننده باشد که این تعداد عامل بر روی سلامتی شما در اثر نورپردازی اثر می گذارند، با این حال، دانستن این موضوعات می‌تواند راهنمای شما برای ایجاد تغییرات سازنده در طراحی نورپردازی باشد.

یک آزمایش در مورد رابطه نور و انسان و تاثیر نور بر زندگی انسان 

گروهی از دانشگاه آکسفورد در جزیره بورنهلم در دانمارک در حال تحقیق در مورد مزایای روشنایی روزانه هستند و در همین راستا زندگی در خانه ای شیشه ای به شکل گلخانه را در زیر نور آفتاب آزمایش می کنند. در واقع این آزمایش به بررسی تاثیر نور بر زندگی روزمره ما می‌پردازد. به گزارش شبکه خبری آوا پرس، این گروه به طور خاص قصد دارند دریابند تاثیر روشنایی روز بر ساعت زیستی بدن انسانها و کیفیت خواب آنها چیست؟ 

در این طرح ۳۰ شهروند دانمارکی به طور داوطلبانه شرکت دارند و به طور نوبتی و به مدت ۶ ماه در این خانه شیشه ای زندگی می کنند. نانا ریتر، یکی از داوطلبان می گوید: «مهمترین ویژگی این خانه این است که اگر پرنده ای در بالای سرتان پرواز کند اهمیت نخواهد داشت. شما از آن آگاه می شوید و هر اتفاقی بیفتد در جریان قرار می گیرید. آرام و کاملا ساکت است و شما فقط از اینکه به شکلی ناگهانی در دل طبیعت هستید لذت خواهید برد». در نهایت پژوهشگران دریافتند نور نه تنها بر زندگی روزمره ما و ساعت خواب‌مان تاثیر مستقیم دارد، بلکه بر روی مواردی مانند چاقی مفرط، افسردگی و تمایل افراد به ورزش کردن نیز اثر گذار است